Iako su namenjeni lečenju različitih zdravstvenih stanja, pojedini lekovi mogu imati neželjene nuspojave – među kojima je i gubitak kose.
Stručnjaci ističu da jačina opadanja zavisi od vrste leka, doze i individualne osetljivosti organizma. Dobra vest je da u većini slučajeva kosa ponovo počinje da raste nakon prestanka terapije.
Kako lekovi utiču na rast kose
Lekovi mogu poremetiti prirodni ciklus rasta dlake. Kosa prolazi kroz tri faze:
- anagenu fazu (rast, traje 2–7 godina),
- telogenu fazu (mirovanje, oko 3 meseca),
- i fazu opadanja i obnove.
Kada se ovaj ciklus poremeti, dolazi do dva najčešća oblika gubitka kose: telogenog i anagenog efluvijuma.
Telogeni efluvij – najčešći oblik opadanja kose
Telogeni efluvij je najčešći oblik gubitka kose izazvan lekovima. Obično se javlja 2 do 4 meseca nakon početka terapije.
U ovom slučaju, folikuli kose prerano ulaze u fazu mirovanja, što dovodi do pojačanog opadanja – čak 30 do 70% više od uobičajenog dnevnog gubitka od 100 do 150 vlasi.
Anageni efluvij – nagli i intenzivni gubitak
Anageni efluvij nastaje tokom aktivne faze rasta kose i obično se javlja nekoliko dana do nekoliko nedelja nakon uzimanja određenog leka.
Najčešće se viđa kod pacijenata koji primaju hemoterapiju i može dovesti do potpunog gubitka kose, uključujući obrve i trepavice.
Koji lekovi najčešće izazivaju opadanje kose
Lekovi koji mogu uticati na opadanje kose uključuju:
- retinoide (lekovi za akne, npr. izotretinoin)
- antidepresive
- antibiotike i antifungalne lekove
- kontraceptivne pilule
- antikoagulanse (lekove za razređivanje krvi)
- beta-blokatore i lekove za pritisak
- lekove za snižavanje holesterola
- imunosupresive
- lekove za epilepsiju
- terapiju za kancer
- hormonsku terapiju
- steroide
- lekove za štitnu žlezdu
- lekove za mršavljenje
Hemoterapija i kosa
Hemoterapija često dovodi do najtežeg oblika gubitka kose. Opadanje obično počinje u roku od dve nedelje od početka terapije, a najizraženije je nakon 1–2 meseca.
Kod većine pacijenata kosa ponovo raste nakon završetka terapije, ali može promeniti teksturu i gustinu.
Da li je gubitak kose reverzibilan?
U većini slučajeva – da. Nakon prestanka uzimanja leka, kosa se vraća, iako proces može potrajati nekoliko meseci.
U pojedinim slučajevima koriste se terapije poput minoksidila ili finasterida, kao i suplementi za jačanje folikula.
