Objavismo seriju tekstova preuzetih sa Motorrada vezanih za konkretne propise za motocikle na putevima Stare dame. Stoga sledi još jedan tekst koji objedinjuje pravila svih država u Evropi uz korisne sugestije i savete.
Ko putuje motociklom po Evropi, trebalo bi unapred da proveri koja su dokumenta potrebna, šta je obavezno imati sa sobom, kako funkcionišu putarine i ekološke zone, kao i šta treba učiniti u slučaju nezgode ili kvara. Vodimo vas korak po korak vodi do informacija za pojedinačne zemlje i donosi praktičnu osnovnu kontrolnu listu.
Brza provera pre polaska
- Dokumenta i potvrde
- Vozačka dozvola (po potrebi i međunarodna vozačka dozvola – u zavisnosti od zemlje odredišta i statusa vaše vozačke dozvole).
- Lična karta ili pasoš (u zavisnosti od zemlje odredišta ili tranzita, naročito van EU i Šengenske zone).
- Saobraćajna dozvola – a ako vozite tuđ ili motocikl na lizing, preporučuje se i ovlašćenje za korišćenje vozila (u zavisnosti od zemlje i uslova ulaska).
- Dokaz o osiguranju: u zavisnosti od regiona i osiguravajuće kuće, Zelena karta može biti korisna ili obavezna (detalji se nalaze na stranici za svaku pojedinačnu zemlju).
- Motocikl i bezbednosna priprema
- Pre polaska proverite gume, kočnice, lanac (kardan) i pogonski sistem, kao i rasvetu.
- Obezbedite zaštitu od krađe (brava ili GPS uređaj za praćenje) i unapred isplanirajte bezbedno parkiranje, naročito u gradovima.
- Obavezna oprema
Obavezna oprema koju morate imati sa sobom značajno se razlikuje od zemlje do zemlje. Detaljne informacije nalaze se na stranici za svaku pojedinačnu državu.
- Putarine, vinjete i ekološke zone
Širom Evrope uobičajene su vinjete, putarine za određene deonice (mostovi, tuneli i auto-putevi), gradske putarine, kao i ekološke zone. Posebno pravila o zaštiti životne sredine i ograničenjima ulaska u određena područja često važe samo za pojedine gradove i redovno se menjaju.
Posebna ograničenja brzine za motocikle u inostranstvu
U sedam evropskih država važe posebna ograničenja brzine za motocikle: Bugarskoj, Grčkoj, Litvaniji, Rusiji, Turskoj, Ukrajini i Belorusiji. U svim tim zemljama maksimalna dozvoljena brzina za motocikle niža je nego za putničke automobile.
Testvožnje
Na primer, u Bugarskoj motocikli na auto-putu smeju da voze najviše 100 km/h, dok je za automobile dozvoljeno 130 km/h. Pregled svih ograničenja brzine – uključujući i ona za kamper-vozila i vozila sa prikolicom – nalazi se u tekstu ispod.
Ograničenja brzine u evropskim državama
Nemačka: Ograničenje brzine van naselja iznosi 100 km/h, dok na auto-putevima ne postoji opšte ograničenje brzine. Za vozila sa prikolicom ukupne mase do 3,5 t i kampere mase preko 3,5 t ograničenje je 80 km/h van naselja i 100 km/h na auto-putevima.
Albanija: Van naselja dozvoljena brzina iznosi od 80 do 90 km/h, a na auto-putevima 110 km/h. Za vozila sa prikolicom i motorna vozila mase do 5 t ograničenje je 70 km/h van naselja i 80 km/h na auto-putevima.
Andora: Ograničenje brzine van naselja kreće se od 60 do 90 km/h. U Andori nema auto-puteva. Ograničenje se može razlikovati u zavisnosti od godišnjeg doba, doba dana i stanja kolovoza.
Belgija: Opšte ograničenje van naselja iznosi 70 km/h, dok je na auto-putevima dozvoljeno 120 km/h. U Flandriji i Briselu ograničenje je 70 km/h, a u Valoniji 90 km/h. Za vozila sa prikolicom i kampere mase preko 3,5 t na auto-putevima važi ograničenje od 90 km/h.
Bosna i Hercegovina: Ograničenje brzine van naselja iznosi 80 km/h, a na auto-putevima 130 km/h. Za vozila sa prikolicom i kampere mase preko 3,5 t opšte ograničenje iznosi 80 km/h.
Bugarska: Van naselja motocikli mogu da se kreću brzinom do 80 km/h, a putnički automobili do 90 km/h. Na auto-putevima ograničenje je 100 km/h za motocikle i 130 km/h za putničke automobile. Za vozila sa prikolicom i kampere mase preko 3,5 t ograničenje je 70 km/h van naselja i 100 km/h na auto-putevima.
Danska: Ograničenje brzine van naselja iznosi 80 km/h, a na auto-putevima 130 km/h. Za vozila sa prikolicom i kampere mase od 3,5 t ili više opšte ograničenje iznosi 80 km/h.
Praćenjeflote
Estonija: Van naselja ograničenje iznosi 90 km/h. Na brzim putevima dozvoljeno je 110 km/h, dok u Estoniji nema auto-puteva. Za vozila sa prikolicom i kampere mase preko 3,5 t ograničenje je 70 km/h van naselja i 90 km/h na brzim putevima.
Finska: Ograničenje van naselja kreće se od 80 do 100 km/h, a na auto-putevima iznosi 120 km/h. Tokom zime mogu važiti niža ograničenja brzine. Za putničke automobile sa prikolicom i kampere opšte ograničenje iznosi 80 km/h.
Francuska: Van naselja dozvoljeno je 80 km/h, na brzim putevima 110 km/h, a na auto-putevima 130 km/h. Za vozila sa prikolicom ukupne mase preko 3,5 t ograničenje je 90 km/h na brzim putevima i auto-putevima. Za kampere mase preko 3,5 t ograničenje je 100 km/h na brzim putevima i 110 km/h na auto-putevima. Tokom padavina, kao i za vozače koji imaju dozvolu kraće od tri godine, ograničenje iznosi 100 km/h na brzim putevima i 110 km/h na auto-putevima.
Grčka: Van naselja motocikli mogu da se kreću brzinom do 70 km/h, a putnički automobili do 90 ili 110 km/h, u zavisnosti od vrste puta. Na auto-putevima ograničenje je 90 km/h za motocikle i 130 km/h za putničke automobile. Za kampere mase preko 3,5 t i sva vozila sa prikolicom opšte ograničenje iznosi 80 km/h.
Velika Britanija: Ograničenje van naselja iznosi 60 mph, odnosno približno 96 km/h, a na auto-putevima 70 mph, odnosno približno 112 km/h. Za kampere mase preko 3,5 t ograničenje je 50 mph, odnosno 80 km/h van naselja, 60 mph, odnosno 96 km/h na brzim putevima i 70 mph, odnosno 112 km/h na auto-putevima. Za putničke automobile sa prikolicom ograničenje je 50 mph van naselja i 60 mph na brzim putevima i auto-putevima. Saobraćaj se odvija levom stranom.
Irska: Ograničenje van naselja kreće se od 80 do 100 km/h, a na auto-putevima iznosi 120 km/h. Izuzetak je auto-put M50, na kojem važi ograničenje od 100 km/h. Za vozila sa prikolicom i kampere mase preko 3,5 t opšte ograničenje iznosi 80 km/h. Saobraćaj se odvija levom stranom.
Island: Na neasfaltiranim putevima ograničenje iznosi 80 km/h, a na asfaltiranim putevima 90 km/h. Na Islandu nema auto-puteva. Za vozila sa prikolicom opšte ograničenje iznosi 80 km/h.
Praćenjeflote
Italija: Ograničenje van naselja iznosi 90 km/h, na brzim putevima 110 km/h, a na auto-putevima 130 km/h. Tokom kiše ili snežnih padavina ograničenje na auto-putevima iznosi 110 km/h. Motociklima zapremine manje od 125 cm³, vozačima mlađim od 18 godina i motociklima sa bočnom prikolicom zapremine do 249 cm³ nije dozvoljeno kretanje brzim putevima i auto-putevima. Za vozila sa prikolicom ograničenje je 80 km/h na auto-putevima, a 70 km/h na ostalim putevima. Za kampere mase preko 3,5 t ograničenje je 100 km/h na auto-putevima i 80 km/h na ostalim putevima.
Hrvatska: Ograničenje van naselja iznosi 90 km/h, na brzim putevima 110 km/h, a na auto-putevima 130 km/h. Za vozila sa prikolicom i kampere mase preko 3,5 t ograničenje je 80 km/h van naselja i na brzim putevima, a 90 km/h na auto-putevima.
Letonija: Ograničenje van naselja iznosi 90 km/h, kao i na brzim putevima. U Letoniji nema auto-puteva. Za vozila sa prikolicom i vozila mase preko 7,5 t ograničenje je 80 km/h van naselja i 90 km/h na brzim putevima.
Lihtenštajn: Ograničenje van naselja iznosi 80 km/h, a na brzim putevima 100 km/h. U Lihtenštajnu nema auto-puteva. Za vozila sa prikolicom opšte ograničenje iznosi 80 km/h. Za kampere mase preko 3,5 t ograničenje je 80 km/h van naselja i 100 km/h na brzim putevima.
Litvanija: Ograničenje van naselja iznosi 90 km/h. Za motocikliste je ograničenje 100 km/h na brzim putevima i 110 km/h na auto-putevima. Za putničke automobile ograničenje je 110 km/h na brzim putevima i 130 km/h na auto-putevima. Od novembra do marta važi ograničenje od 100 km/h na brzim putevima i 110 km/h na auto-putevima. Za vozila sa prikolicom opšte ograničenje iznosi 90 km/h. Za kampere mase preko 3,5 t ograničenje je 90 km/h na auto-putevima i 80 km/h na ostalim putevima. Vozači koji imaju vozačku dozvolu kraće od dve godine smeju da voze najviše 90 km/h na auto-putevima i brzim putevima, odnosno najviše 70 km/h na ostalim putevima van naselja.
Luksemburg: Ograničenje van naselja iznosi 90 km/h, a na auto-putevima 130 km/h. Kada je kolovoz mokar, ograničenje na auto-putevima iznosi 110 km/h. Za vozila sa prikolicom i kampere mase preko 3,5 t ograničenje je 75 km/h van naselja i 90 km/h na auto-putevima. Za vozila sa prikolicom na mokrom kolovozu važi ograničenje od 75 km/h.
Praćenjeflote
Malta: Ograničenje van naselja iznosi 80 km/h. Na Malti nema auto-puteva, a saobraćaj se odvija levom stranom.
Moldavija: Ograničenje van naselja iznosi 90 km/h, a na brzim putevima 110 km/h. U Moldaviji nema auto-puteva. Vozači koji imaju vozačku dozvolu kraće od dve godine smeju da voze najviše 70 km/h. Za vozila sa prikolicom opšte ograničenje iznosi 90 km/h.
Monako: Na teritoriji cele Kneževine Monako ograničenje brzine iznosi 50 km/h.
Crna Gora: Ograničenje van naselja iznosi 80 km/h, a na brzim putevima 100 km/h. Prema podacima iz tabele, u Crnoj Gori nema auto-puteva. Za vozila sa prikolicom i kampere mase preko 3,5 t opšte ograničenje iznosi 80 km/h.
Holandija: Ograničenje van naselja iznosi 80 km/h, a na auto-putevima 130 km/h. Od marta 2020. godine, između 6.00 i 19.00 časova na auto-putevima važi maksimalno ograničenje od 100 km/h. Za vozila sa prikolicom i kampere mase preko 3,5 t opšte ograničenje iznosi 80 km/h. Za vozila sa prikolicom ukupne mase do 3,5 t ograničenje je 80 km/h van naselja i 90 km/h na brzim putevima i auto-putevima.
Severna Makedonija: Ograničenje van naselja iznosi 80 km/h, na brzim putevima 110 km/h, a na auto-putevima 130 km/h. Za vozila sa prikolicom i sve kampere opšte ograničenje iznosi 80 km/h.
Norveška: Ograničenje van naselja iznosi 80 km/h, dok se na auto-putevima kreće od 90 do 100 km/h. Za motocikle sa prikolicom, vozila sa prikolicom i kampere mase preko 3,5 t ograničenje iznosi 80 km/h. Ako stvarna ukupna masa prikolice prelazi 300 kg, ograničenje je 60 km/h.
Austrija: Ograničenje van naselja iznosi 100 km/h, a na auto-putevima 130 km/h. Za motorna vozila sa prikolicom mase do 750 kg ograničenje iznosi 100 km/h. Za motorna vozila sa prikolicom ukupne mase do 3,5 t ograničenje je 80 km/h van naselja i 100 km/h na auto-putevima. Ako ukupna masa skupa vozila prelazi 3,5 t, ograničenje je 70 km/h van naselja i 80 km/h na auto-putevima.
Poljska: Ograničenje van naselja iznosi 90 km/h, na brzim putevima 100 km/h, a na auto-putevima 140 km/h. Za vozila sa prikolicom i kampere mase preko 3,5 t ograničenje je 70 km/h van naselja i 80 km/h na auto-putevima.
Portugalija: Ograničenje van naselja iznosi 90 ili 100 km/h, u zavisnosti od vrste puta, a na auto-putevima 120 km/h. Za vozila sa prikolicom ograničenje van naselja iznosi 70 ili 80 km/h, dok je na auto-putevima dozvoljeno 100 km/h. Za kampere mase preko 3,5 t ograničenje van naselja iznosi 80 ili 90 km/h, a na auto-putevima 110 km/h.
Rumunija: Ograničenje van naselja iznosi 90 km/h, na brzim putevima 110 km/h, a na auto-putevima 130 km/h. Za vozila sa prikolicom i kampere mase do 3,5 t ograničenje je 80 km/h van naselja, 90 km/h na brzim putevima i 120 km/h na auto-putevima. Za kampere mase preko 3,5 t ograničenje na auto-putevima iznosi 110 km/h. Za vozače koji imaju vozačku dozvolu kraće od godinu dana sva ograničenja van naselja umanjuju se za 20 km/h.
Rusija: Ograničenje van naselja iznosi 90 km/h. Na auto-putevima motocikli mogu da se kreću brzinom do 90 km/h, a putnički automobili do 110 km/h. Za vozila sa prikolicom ukupne mase do 3,5 t i kampere mase preko 3,5 t ograničenje je 70 km/h van naselja i 90 km/h na auto-putevima.
Testvožnje
San Marino: U San Marinu važe saobraćajni propisi Italije.
Švedska: Ograničenje van naselja kreće se od 60 do 100 km/h, a na auto-putevima od 90 do 120 km/h. Za vozila sa prikolicom ograničenje iznosi 80 km/h. Ako prikolica nema kočnice, a njena masa praznog vozila prelazi polovinu mase praznog vučnog vozila, maksimalna brzina iznosi 40 km/h.
Švajcarska: Ograničenje van naselja iznosi 80 km/h, na brzim putevima 100 km/h, a na auto-putevima 120 km/h. Za vozila sa prikolicom opšte ograničenje iznosi 80 km/h. Za kampere mase preko 3,5 t ograničenje je 80 km/h van naselja i 100 km/h na brzim putevima i auto-putevima.
Srbija: Ograničenje van naselja iznosi 80 km/h, na brzim putevima 100 km/h, a na auto-putevima 130 km/h. Za vozila sa prikolicom i kamp-prikolice mase preko 3,5 t opšte ograničenje iznosi 80 km/h.
Slovačka: Ograničenje van naselja iznosi 90 km/h, a na auto-putevima 130 km/h. Za vozila sa prikolicom ukupne mase do 3,5 t opšte ograničenje iznosi 90 km/h. Za vozila sa prikolicom i kampere mase preko 3,5 t ograničenje je 80 km/h van naselja i 90 km/h na auto-putevima.
Slovenija: Ograničenje van naselja iznosi 90 km/h, na brzim putevima 110 km/h, a na auto-putevima 130 km/h. Za vozila sa prikolicom ukupne mase do 3,5 t ograničenje je 90 km/h van naselja i 100 km/h na brzim putevima i auto-putevima. Za vozila sa prikolicom i kampere mase preko 3,5 t opšte ograničenje iznosi 80 km/h.
Španija: Ograničenje van naselja iznosi 90 km/h, na brzim putevima 100 km/h, a na auto-putevima 120 km/h. Za vozila sa prikolicom mase do 750 kg ograničenje je 70 km/h van naselja, 80 km/h na brzim putevima i 90 km/h na auto-putevima. Za vozila sa prikolicom mase preko 750 kg ograničenje je 70 km/h van naselja i 80 km/h na brzim putevima i auto-putevima. Za kampere mase do 3,5 t ograničenje je 80 km/h van naselja, 90 km/h na brzim putevima i 100 km/h na auto-putevima. Za kampere mase preko 3,5 t ograničenje je 80 km/h van naselja i na brzim putevima, a 90 km/h na auto-putevima.
Češka: Ograničenje van naselja iznosi 90 km/h, na brzim putevima 110 km/h, a na auto-putevima 130 km/h. Za vozila sa prikolicom i kampere mase preko 3,5 t opšte ograničenje iznosi 80 km/h.
Turska: Van naselja ograničenje iznosi 70 km/h za motocikle i 90 km/h za putničke automobile. Na auto-putevima ograničenje je 80 km/h za motocikle i 120 km/h za putničke automobile. Za vozila sa prikolicom ograničenje je 80 km/h van naselja i 110 km/h na auto-putevima. Ako je vučno vozilo kamper ili minibus, ograničenje je 70 km/h van naselja i 80 km/h na auto-putevima. Za kampere i minibuse ograničenje je 80 km/h van naselja i 90 km/h na auto-putevima.
Ukrajina: Van naselja ograničenje iznosi 80 km/h za motocikle i 90 km/h za putničke automobile. Na auto-putevima ograničenje je 80 km/h za motocikle i 130 km/h za putničke automobile, dok je za putničke automobile na brzim putevima dozvoljeno 110 km/h. Vozači koji imaju vozačku dozvolu kraće od dve godine ne smeju da voze brže od 70 km/h.
Testvožnje
Mađarska: Ograničenje van naselja iznosi 90 km/h, na brzim putevima 110 km/h, a na auto-putevima 130 km/h. Za vozila sa prikolicom i kampere mase preko 3,5 t ograničenje je 70 km/h van naselja i na brzim putevima, a 80 km/h na auto-putevima.
Belorusija: Ograničenje van naselja iznosi 90 km/h. Na auto-putevima ograničenje je 90 km/h za motocikle i 110 km/h za putničke automobile. Za motorna vozila mase preko 3,5 t opšte ograničenje iznosi 70 km/h.
Kipar: Ograničenje van naselja iznosi 80 km/h, a na auto-putevima 100 km/h. Za vozila sa prikolicom ograničenje iznosi 65 km/h.
Tipične zamke u Evropi (koje mnogi potcenjuju)
Obavezna oprema: „imati sa sobom“ ili „koristiti“
U pojedinim zemljama nije propisano samo da određenu opremu morate imati u vozilu (na primer reflektujući prsluk), već i kada je morate koristiti (na primer u slučaju kvara ili saobraćajne nezgode, odnosno prilikom izlaska iz vozila – detalji zavise od zemlje). Zato nemojte nagađati, već proverite pravila za konkretnu državu.
Saobraćajni propisi i novčane kazne: prekršaji u inostranstvu stižu na kućnu adresu
U Evropi se određeni saobraćajni prekršaji procesuiraju i preko državnih granica, pa rešenja o novčanim kaznama mogu biti dostavljena i naknadno na vašu adresu. Zato je najbolje da pre puta proverite ograničenja brzine i osnovna saobraćajna pravila.
Ekološke zone i pravila za gradska područja: često važe samo za pojedine gradove
Mnoge zemlje i gradovi imaju ekološke zone ili posebna pravila za ulazak u određena područja, uključujući obavezne nalepnice, registraciju i druge uslove. Planirajte unapred vožnju kroz gradska jezgra ili ih, po mogućstvu, zaobiđite.
Pitanja u vezi sa vozačkom dozvolom (posebno kod proširenja dozvole, kao što je B196)
U zavisnosti od zemlje i vrste vozačke dozvole (na primer različitih proširenja ili kodova), priznavanje dozvole može se razlikovati. Ako ne vozite sa „klasičnom“ A, A2 ili A1 kategorijom, unapred proverite da li je vaša dozvola priznata.
Priprema: kako bez stresa isplanirati motociklističku turu po Evropi
Ruta i dnevne etape
- Planirajte planinske prevoje, promene vremenskih uslova i pauze realnije nego kada putujete automobilom.
- Ako obilazite više država, najpre odredite zemlje kroz koje prolazite u tranzitu – u njima važe iste obaveze u pogledu dokumenata, opreme i putarina.
Fascikla sa dokumentima i podacima za hitne slučajeve
- Dokumenta čuvajte u digitalnom i papirnom obliku (u vodootpornoj fascikli): lična karta ili pasoš, vozačka dozvola, saobraćajna dozvola, podaci o osiguranju i kontakti za hitne slučajeve.
- Sačuvajte brojeve telefona osiguravajuće kuće ili službe za pomoć na putu tako da im možete pristupiti i bez internet veze.
Nezgoda ili kvar u inostranstvu: kako postupiti u praksi
- Obezbedite mesto događaja, pružite prvu pomoć i pozovite hitne službe (u mnogim zemljama broj je 112, dok su nacionalni brojevi navedeni na stranici za svaku zemlju).
- Dokumentujte događaj: fotografišite, zabeležite podatke učesnika, registarske oznake, mesto i vreme nezgode.
- Kontaktirajte osiguravajuću kuću ili službu za pomoć na putu pre nego što odobrite skupe intervencije (ukoliko je to moguće).
- U slučaju spora ili veće materijalne štete, pozovite policiju (u zavisnosti od zemlje i okolnosti to može biti preporučljivo ili obavezno).
Za informacije o bezbednosti i uslovima putovanja u pojedinim državama, pouzdan izvor predstavljaju putna i bezbednosna obaveštenja matičnog Ministarstva spoljnih poslova.
MotoRepublika
