Projekat je realizovao ruski proizvođač železničkih vozila Transmashholding (TMH), u saradnji sa kompanijom Ruske železnice (RŽD), državnom korporacijom Rosatom i regionalnom vladom ostrva Sahalin. Razvoj je započet na osnovu sporazuma potpisanog 2019. godine, a sklapanje prvog primerka završeno je u fabrici Demihovo.
Novi voz namijenjen je prvenstveno saobraćaju na ostrvu Sahalin, na ruskom Dalekom istoku, gdje se i dalje koriste dizel kompozicije. Izbor ove lokacije nije slučajan, budući da se tamo razvija poseban centar za ispitivanje vodoničnih tehnologija i uspostavljanje regionalnog vodoničnog energetskog klastera.
Pogon se zasniva na vodoničnim gorivnim ćelijama koje hemijskom reakcijom vodonika i kiseonika proizvode električnu energiju za napajanje elektromotora. Jedini neposredni nusproizvod ovog procesa je voda, odnosno vodena para, zbog čega voz tokom eksploatacije ne emituje štetne gasove karakteristične za dizel motore.
Prema objavljenim tehničkim podacima, sistem koristi četiri gorivne ćelije pojedinačne snage 110 kW, odnosno ukupno 440 kW. Pored njih, voz raspolaže litijum-jonskim baterijama koje služe za skladištenje energije i povećanje autonomije.
Predviđene su dvije konfiguracije kompozicije. Kraća verzija sa dva putnička vagona i posebnim energetskim modulom trebalo bi da ostvaruje autonomiju veću od 700 kilometara na vodonik, odnosno približno 740 kilometara uz pomoć baterija. Duža varijanta sa tri putnička vagona može da pređe oko 480 kilometara koristeći vodonik, uz dodatnih približno 50 kilometara koje obezbeđuje baterijski sistem.
Posebna pažnja posvećena je bezbjednosti. Energetski modul smješten je u zasebnom tehničkom vagonu, koji je opremljen senzorima za detekciju koncentracije vodonika i požara. Predviđeni su i sistemi za automatsko isključivanje pogona, prekid dovoda vodonika i prinudnu ventilaciju u slučaju vanredne situacije.
Pored pogonskog sistema, novi voz donosi i savremeniju putničku opremu. Riječ je o niskopodnoj konstrukciji koja omogućava lakši ulazak i izlazak, uključujući pristup osobama sa invaliditetom. Putnicima će biti dostupni klimatizacija sa sistemom za dezinfekciju vazduha, informativni ekrani i USB priključci tipa A i C.
Ispitivanja prvog primerka trebalo bi da počnu tokom novembra 2026. godine, dok su dinamička testiranja u Moskvi i Moskovskoj oblasti planirana za 2027. Nakon toga, voz će biti prebačen na Sahalin, gdje će biti sprovedena dodatna ispitivanja i sertifikacija. Početak komercijalne eksploatacije očekuje se krajem 2027. ili početkom 2028. godine.
Ruski projekat nije samo pokušaj zamjene dizel vozova, već i dio šire strategije razvoja domaće industrije vodoničnih tehnologija. TMH već radi na drugom primerku, dok je nova platforma zamišljena kao osnova za buduće gradske, prigradske i međuregionalne vozove.
Ostaje da se vidi koliko će vodonični pogon biti konkurentan u stvarnim uslovima eksploatacije, posebno kada se uzmu u obzir troškovi proizvodnje i distribucije vodonika. Ipak, autonomija od 700 kilometara predstavlja značajan rezultat za voz namijenjen neelektrifikovanim prugama.
Izvor: autorepublika
