Stranka Alternativa za Njemačku (AfD) bila bi najjača politička snaga u zemlji kada bi danas bili održani savezni izbori, sa oko 28 odsto podrške, pokazuje najnovija anketa instituta INSA, koju je objavio list “Bild”.
Rast AfD-a i uloga Alise Vajdel
Rezultati istraživanja ukazuju na jedan od najznačajnijih političkih trendova u Njemačkoj, pri čemu se bilježi novi rast podrške AfD-u, koju predvodi Alise Vajdel.
Analitičari upravo Vajdelovoj pripisuju najveće zasluge što je AfD od marginalnog postala jedan od najznačajnijih političkih faktora u Njemačkoj.
Prema istoj anketi, vladajući blok CDU/CSU kancelara Fridriha Merca nalazi se na drugom mjestu sa oko 24 odsto podrške, dok Socijaldemokratska partija (SPD) ostaje na oko 14 odsto. CDU i CSU djeluju kao zajednički politički blok u okviru takozvane Unije, pri čemu CSU djeluje isključivo u Bavarskoj. Iz redova CSU inače dolazi i Kristijan Šmit.
Istraživanja pokazuju da blok CDU/CSU doživljava sve veći pad u podršci, te da rad aktuelnog kancelara Fridriha Merca doživljava sve više kritika.
Fridrih Merc
Širenje podrške širom Njemačke
Analitičari ocjenjuju da konstantan rast AfD-a ukazuje na dublju promjenu biračkog raspoloženja, a ne na kratkoročni protestni talas. Iako je stranka dugo bila najjača u istočnim dijelovima Njemačke, u posljednjem periodu bilježi značajan rast i u zapadnim regionima, što predstavlja važnu promjenu u političkoj slici zemlje.
U Sjevernoj Rajni-Vestfaliji podrška AfD-u se kreće između 15 i 17 odsto, u Baden-Virtembergu između 16 i 18 odsto, u Bavarskoj oko 14 do 16 odsto, dok se u Hesenu približava nivou od 17 do 19 odsto. Ovakav trend ukazuje na širenje biračke baze i u ekonomski razvijenim i tradicionalno umjerenijim dijelovima zemlje.
Prema ocjenama analitičara, rast AfD-a povezan je sa kombinacijom ekonomskih i društvenih faktora. Njemačka ekonomija je početkom 2026. ušla u fazu usporavanja, uz pad industrijske proizvodnje i novih porudžbina, kao i ponovni rast inflacije i cijena energenata. To je dovelo do rasta troškova života i jačanja osjećaja nesigurnosti među građanima.
Pored ekonomskih pitanja, migraciona politika i bezbjednost ostaju ključne teme na kojima AfD gradi podršku, uz oštriju retoriku prema integraciji migranata i opterećenju socijalnog sistema.
Istraživanja javnog mnjenja pokazuju da je oko 79 odsto građana nezadovoljno radom savezne vlade, što dodatno otvara prostor za jačanje opozicionih i protestnih partija.
Reakcija na težak život
Politički analitičar Dejan Miletić kaže za “Glas Srpske” da ga uspon AfD nije nimalo iznenadio. Smatra da se radi o reakciji običnih ljudi na sve teži život unutar ove nekada moćne države.
– Vlasti su u proteklom periodu vukle mnoge nerazumne poteze. Prvo su otvorili vrata migrantima. Onda se odrekli jeftinih ruskih energenata. Pored toga vladajući nisu shvatili ni promene koje se dešavaju na globalnom nivou, da se stvara multipolarni svet, te da era globalista, polako, ali sigurno prolazi. Mnogobrojne greške u koracima doveli su danas ovu državu u tešku situaciju. Fabrike se zatvaraju, kupuju se skupi energenti. Privreda postaje sve manje konkurentna. I bilo je logično da se građani okrenu na drugu stranu – navodi Miletić.
Mišljenja je i da ove promjene koje se dešavaju na njemačkoj političkoj sceni, mogu imati i pozitivne aspekte po srpski faktor na Balkanu, te da bi u slučaju eventualnog dolaska na vlast AfD-a, Berlin gotovo sigurno napravio veliki zaokret i promijenio svoju spoljnu politiku prema ovim prostorima.
– Čelni ljudi AfD-a razumeju naše probleme, ali i shvataju da je dosadašnja spoljna politika Nemačke prema ovim prostorima bila nepravedna i kolonijalistička. Znaju da je kršeno međunarodno pravo. Ako bi došli na vlast, verujem da bi se potrudili da dosta toga isprave. Taj točak koji je pokrenut niko ne može zaustaviti – poručio je Miletić.
Alisa Vajdel
Stavovi AfD-a o BiH
AfD se inače u spoljnoj politici zalaže za kritičniji odnos prema Evropskoj uniji i NATO-u, uz stav da Brisel ne bi trebalo da bude jedini centar odlučivanja u Evropi. Stranka se takođe zalaže za ukidanje sankcija Rusiji i ističe značaj tradicionalnih i porodičnih vrijednosti.
Kada je riječ o Balkanu, AfD zastupa stav o potrebi uravnoteženijeg pristupa prema Srbiji i srpskom pitanju, uz neslaganje sa priznanjem nezavisnosti Kosova.
Imaju i kritičan stav prema ulozi Kancelarije visokog predstavnika (OHR) u BiH, smatrajući da je riječ o instituciji koja previše utiče na unutrašnje političke procese u zemlji.
Prema njihovom tumačenju, međunarodno prisustvo u BiH, a posebno tzv. “bonska ovlašćenja” visokog predstavnika, predstavljaju oblik političkog intervencionizma koji ograničava suverenitet domaćih institucija.
Zbog toga su pojedini predstavnici AfD-a u više navrata u Bundestagu tražili postepeno ukidanje OHR-a i prenos punog odlučivanja na domaće političke aktere.
Ova stranka dovodi u pitanje i legitimitet sadašnjeg visokog predstavnika, ističući da njegovo imenovanje nije potvrđeno u Savjetu bezbjednosti UN, što po njihovom mišljenju otvara pravna pitanja o valjanosti njegovih odluka.
U suštini, ova njemačka partija se zalaže za smanjenje ili potpuno povlačenje međunarodne administracije iz BiH, uz naglasak na jačanje suvereniteta zemlje i veću samostalnost u donošenju političkih odluka.
AfD se protivi daljem jačanju centralnih institucija BiH ukoliko to znači smanjenje nadležnosti entiteta, zalažući se za princip decentralizacije i očuvanja ustavnih ovlašćenja.
Stranka takođe pokazuje skepsu prema sankcijama i političkim pritiscima prema srpskim akterima na Balkanu, smatrajući da takve mjere mogu dodatno produbiti nestabilnost u regionu. U tim stavovima najglasniji je Tino Krupala, jedan od čelnih ljudi AfD-a.
On se zalaže za poštovanje Dejtonskog mirovnog sporazuma i protivi se jačanju centralizacije države, kao i širenju ovlašćenja međunarodnog visokog predstavnika, za kog smatra da je neizabrani spoljni akter.
Politički program
AfD se zalaže i za ukidanje sankcija Rusiji, kao i za povratak politici zasnovanoj na nacionalnim suverenitetima, te ističe značaj tradicionalnih i porodičnih vrijednosti. Predstavnici stranke često naglašavaju da Brisel ne može biti jedini centar političke moći u Evropskoj uniji, već da države članice treba da zadrže veći stepen samostalnosti u donošenju ključnih odluka.
Glassrpske.com
