Jedna od najintrigantnijih tajni iz Napoleonovog doba konačno je riješena zahvaljujući modernoj tehnologiji. U pitanju je vojno pismo iz marta 1809. godine, koje više od dva vijeka niko u istorijskim arhivima nije uspio potpuno da pročita. Dokument je decenijama zbunjivao istoričare koji su pokušavali da dokuče šta se krije iza čudnih simbola.
Ko je poslao pismo i zašto?
Iako ga mnogi zovu „Napoleonovo pismo“, zapravo ga je poslao njegov pastorak Ežen de Boarne po direktnim Napoleonovim uputstvima. Poruka je bila upućena francuskom generalu Ogistu de Marmonu uoči velikog i opasnog pohoda protiv Austrije. U tom trenutku Francuskoj je bila neophodna apsolutna tajnost vojnih planova.
Ovaj dokument imao je oko 1.300 simbola poređanih u 24 reda, a sastojao se od mješavine brojeva, slova i crteža. Korišćen je takozvani homofonični šifrat, što znači da se isto slovo pisalo na više različitih načina kako bi se zavarali špijuni. Pošto je originalni ključ za prevod davno izgubljen, pismo je ostalo prava zagonetka.
Kako se inženjer sajber-bezbjednosti umiješao u priču
Karter Čerč, inženjer sajber-bezbjednosti zaposlen u kompaniji „Sajntinélon“, nikada ranije nije proučavao istorijske šifre. Međutim, nakon što je vidio uspješan eksperiment sa dešifrovanjem poruka njemačke Enigme iz Drugog svjetskog rata, riješio je da primijeni sličnu logiku.
Uzeo je digitalnu kopiju ovog francuskog pisma i riješio da testira napredni sistem vještačke inteligencije.
Odgovor koji je promijenio tok bitke
Ove informacije stigle su u pravo vrijeme i bile su od presudnog značaja za francusku vojsku. Zahvaljujući planovima iz ove poruke, trupe generala Marmona uspješno su se spojile sa glavnim Napoleonovim snagama. One su ubrzo odigrale ključnu ulogu u bici kod Vagrama, gdje je Austrija pretrpjela težak poraz.
Zbog vrhunski odrađenog zadatka na terenu i primjene strategije iz ove tajne poruke, general Marmon je ubrzo nagrađen. Napoleon ga je unaprijedio i dodijelio mu prestižnu titulu maršala Francuske.
Pismo je tako direktno uticalo na istorijske događaje i prekretnice u Evropi tog vremena, prenosi Kurir.
Ovaj slučaj postao je viralan na internetu jer savršeno ilustruje kako tehnologija može da riješi probleme koji su mučili stručnjake vijekovima. Prikazuje idealan spoj savremenih algoritama i ljudske radoznalosti, dokazujući da vještačka inteligencija nije tu samo da piše tekstove, već i da otključava zaboravljene arhive.
Da li vještačka inteligencija preuzima posao istoričarima?
Mnogi su se zapitali da li će pametni algoritmi sada potpuno zamijeniti arhiviste i istoričare. Odgovor stručnjaka je jasan – neće.
Vještačka inteligencija je ovdje poslužila samo kao moćan alat koji je odradio matematički dio posla, dok su istorijski kontekst i potvrda tačnosti ostali u rukama stručnjaka.
Ovaj uspješan poduhvat otvorio je vrata za rješavanje hiljada drugih zakopanih tajni koje skupljaju prašinu po svjetskim muzejima. Sada kada znamo da algoritam može da sredi gomilu čudnih simbola za nekoliko sati, stručnjaci planiraju da puste vještačku inteligenciju na druge nerasvijetljene istorijske dokumente.
