Dok većina ljudi krivi drveće i polen za svaku alergijsku reakciju, pravi problem ponekad dolazi sa našeg tanjira. Određene namirnice mogu da “zbune” organizam i dodatno pojačaju simptome, pa alergija traje duže i deluje intenzivnije.
Osobe koje pate od alergija već na prve znake proljeća počinju da osjećaju poznate simptome – zapušen nos, svrab kože, suzenje i peckanje očiju, ali i opštu slabost, pa čak i bolove u zglobovima. Često je u pitanju reakcija organizma na polen koji se već u ranim prolećnim mesecima pojavljuje u vazduhu.
“Čim sneg počne da se topi, javljaju se i prvi simptomi alergije na polen”, objašnjava dr Vera Revjakina za portal “Argumenti i fakti”.
Prema njenim rečima, među prvim “prolećnim mučiteljima” je crvena vrba, koja cveta već u martu i aprilu, čak i pre nego što se listovi u potpunosti razviju. Njene prepoznatljive, baršunaste resice ispuštaju polen koji kod osetljivih osoba izaziva reakcije. Odmah zatim sledi jova, čiji se polen lako širi vazduhom i sadrži brojne proteinske molekule koji mogu da pokrenu čitav spektar simptoma – od respiratornih problema do kožnih reakcija poput urtikarije, uz izražen svrab, pad energije i povremeno povišenu temperaturu.
Jedan od najjačih i najčešćih alergena ipak je breza, koja cveta od početka maja do sredine juna. Međutim, ako je proleće neuobičajeno toplo, simptomi se mogu javiti mnogo ranije, već u martu ili aprilu, što mnoge uhvati nespremne.
Hrana koja može izazvati alergijske reakcije
Poseban problem nastaje kada se alergija ne zadržava samo na polenu. Mnogi primećuju da tokom sezone cvetanja određena hrana izaziva iste ili čak jače simptome. Razlog za to leži u takozvanoj unakrsnoj alergiji – pojavi u kojoj imuni sistem ne pravi razliku između sličnih proteina u polenu i namirnicama.
Kako objašnjava dr Revjakina, neki proteini u polenu imaju vrlo sličnu strukturu kao oni u voću, povrću ili orašastim plodovima. Organizam prepoznaje te sličnosti i reaguje kao da je reč o istom alergenu, što dovodi do pojave simptoma i nakon obroka.
Na primer, proteini polena breze imaju čak 70 odsto sličnosti sa proteinima u namirnicama kao što su jabuke, šargarepa, trešnje, kruške, kivi, lešnici, celer, soja i kikiriki. Zbog toga tokom sezone polena breze ove namirnice mogu da pojačaju alergijske reakcije. Pored toga, jedan od alergena breze, poznat kao profilin, može izazvati reakcije i pri konzumiranju banana, ananasa, krompira ili paradajza.
Ipak, važno je naglasiti da ne reaguju svi pacijenti isto – neki ljudi sa alergijom na polen breze mogu bez problema da konzumiraju ove namirnice, dok kod drugih i mala količina može izazvati tegobe.
Zanimljivo je da reakcije mogu da se pojave i obrnutim redosledom. Kod nekih se simptomi ne javljaju direktno na polen, ali se aktiviraju nakon unosa određene hrane tokom sezone cvetanja. Na primer, neko može bez problema podnositi polen jove, ali će reakciju dobiti nakon konzumiranja soka od pomorandže ili neke druge namirnice koja je ranije izazivala tegobe.
Postoji i takozvani “lateks-voćni sindrom”, gde alergija na lateks može vremenom dovesti do reakcija na određene plodove, poput avokada, banane, kestena ili breskve.
Kod alergije na ambroziju i žalfiju, situacija je nešto drugačija, ali podjednako osetljiva. Simptome mogu pojačati voće kao što su lubenica, nektarina i banana, kao i namirnice poput dinje, tikvica i krastavca. Istovremeno, reakcije se često javljaju i na začine i biljke – šargarepu, celer, peršun, kim, korijander, anis, kao i na proizvode poput senfa i suncokretovog ulja.
Slično tome, osobe osetljive na polen žitarica mogu primetiti pojačane simptome nakon konzumiranja trešanja, kivija, citrusnog voća, lubenice ili breskve. U nekim slučajevima, reakcije se mogu javiti i nakon unosa namirnica kao što su krompir i paradajz, što dodatno komplikuje ishranu tokom sezone alergija.
Da bi se utvrdilo šta tačno izaziva reakcije, najbonje je potražiti savet lekara, kako biste precizno otkrili koji protein pokreće imuni odgovor i sa kojim namirnicama može biti povezan.
