Decenijama nakon prestanka rada naftnih i gasnih postrojenja na moru, cevovodi ostavljeni na morskom dnu nastavljaju da se razgrađuju i ispuštaju mikroplastiku u okean.
Samo na britanskom kontinentalnom pojasu, naučnici procenjuju da napušteni cevovodi, kablovi i creva mogu godišnje da proizvedu između 4,5 i 500 tona mikroplastike, pokazuje studija objavljena u časopisu “Journal of Hazardous Materials”, prenosi ScienceAlert.
Istraživanje, koje je predvodila Freja Mendrik sa Univerziteta u Plimutu, ukazuje na dosad zanemaren izvor zagađenja mikroplastikom. Procenjuje se da je nakon prestanka korišćenja naftne i gasne infrastrukture u morskoj sredini ostalo više od 120.000 tona plastike.
Nafta i gas eksploatišu se na britanskom kontinentalnom pojasu od šezdesetih godina prošlog veka, uglavnom u Severnom moru. Veliki, kruti cevovodi često su ostavljani na morskom dnu nakon uklanjanja ostale infrastrukture.
Istraživači su analizirali i uzorke plastike sa cevovoda kompanije Shell UK Ltd koji su 22 godine bili na morskom dnu na naftnom polju Brent, kod Šetlandskih ostrva, pre nego što su izvađeni 2024. godine.
Mikroskopska analiza otkrila je pukotine i fragmentaciju na delovima plastike koji su bili direktno izloženi morskoj sredini. Oštećenja ukazuju na višedecenijsko delovanje peska, morskih struja i organizama koji su se nastanili na cevima. Delovi zaštićeni betonom bili su manje oštećeni.
Na osnovu prikupljenih podataka istraživači su procenili da oko 121.000 tona plastike verovatno još leži na dnu Severnog mora i da bi njeno dalje propadanje moglo da predstavlja značajan rizik za morski svet.
Problem nije ograničen na Veliku Britaniju. Istraživači navode da je više od 97 odsto svih cevovoda koji su u SAD prestali da se koriste od šezdesetih godina prošlog veka ostavljeno na morskom dnu.
Pored plastike, iz napuštene naftne i gasne infrastrukture u more mogu da dospevaju i teški metali poput žive i drugi zagađivači, čiji uticaj na morski svet još nije potpuno poznat.
“Doprinos naftnog i gasnog sektora je značajan i ubuduće je potrebno pravilno razmotriti postupak uklanjanja infrastrukture još pre njenog postavljanja“, kaže morski biolog Ričard Tompson sa Univerziteta u Plimutu.
Foto: 021.rs (ilustracija/AI)
Izvor: 021
