Biračka mjesta na parlamentarnim izborima u Švedskoj otvorena su jutros, 13. septembra, u osam časova.
Svoj glas već su dali predsjednik parlamenta Andreas Norlen i liderka Socijaldemokrata Magdalena Anderson, prenosi švedski SVT.
Prema izvještajima sa lica mjesta, glasanje protiče mirno.
Biračka mjesta zatvaraju se u 20 časova po lokalnom vremenu, a Šveđani će istovremeno glasati i na regionalnim i lokalnim izborima.
Od 26. avgusta bilo je moguće glasati prijevremeno, a ukupno 3.642.832 ljudi iskoristilo je tu mogućnost prije današnjih izbora.
Tijesna trka dva politička bloka
Glasanje bi moglo da odluči da li će zemlju voditi dosadašnji desno orijentisani blok, uz prvi ulazak krajnje desnih Švedskih demokrata u vladu, ili će vlast preuzeti savez stranaka lijevog centra predvođen Socijaldemokratama i njihovom liderkom Magdalenom Anderson.
Ankete ukazuju na veoma tijesnu trku dva politička bloka.
Na desnici su vladajući Umereni, Demohrišćani i Liberali, uz Švedske demokrate, koji su od 2022. godine podržavali vladu Ulfa Kristersona bez učešća u vladi. Kristerson sada želi da ih uvede direktno u vladu, prenosi “Gardijan”.
Lijevi blok predvode Socijaldemokrate Magdalene Anderson, uz Ljevicu i Zelene, dok bi Centristička partija mogla da bude njihov dodatni partner u formiranju većine.
Razlika između blokova svega 0,3 procentna poena
Prema istraživanjima agencija Ipsos, Demoskop i Indikator Opinion, četiri stranke lijevog bloka imaju između 49,3 i 50,8 odsto podrške, dok vladajuća koalicija i Švedske demokrate imaju između 47,6 i 49 odsto, prema anketama švedskog javnog servisa i listova “Aftonbladet” i “Dagens nyheter”.
Prema jednom istraživanju “Dagens nyhetera” i Ipsosa, razlika između dva bloka iznosi svega 0,3 procentna poena, navodi “Gardijan”.
Prema posljednjim anketama, trka je toliko tijesna da bi, ukoliko rezultati ostanu približni projekcijama, lijevom bloku pripalo 175 poslaničkih mjesta, a desnom 174, što bi otvorilo prostor za složene pregovore nakon izbora.
Švedske demokrate pred istorijskim ulaskom u vladu
Posebnu težinu na izborima imaju Švedske demokrate, stranka koja ima korijene u neonacističkom pokretu i koja je od političkog autsajdera postala najjača snaga na desnici.
Ta stranka već je značajno uticala na državnu politiku, naročito u oblastima migracija i borbe protiv kriminala, a njen eventualni ulazak u vladu predstavljao bi presedan.
Jedno od ključnih pitanja izbora biće migracija.
Švedska je nakon migrantske krize 2015. godine značajno pooštrila politiku prema azilu, boravištu i državljanstvu, a Švedske demokrate traže dodatno ograničavanje useljavanja.
Kriminal, ekonomija i zdravstveni sistem
Među najvažnijim temama su i kriminal i bezbjednost, posebno obračun sa organizovanim kriminalnim grupama i oružanim nasiljem.
Desnica insistira na strožim kaznama i većim policijskim ovlašćenjima, dok ljevica stavlja naglasak na obrazovanje i socijalne službe.
Birači će odlučivati i o ekonomskim pitanjima, troškovima života, porezima, socijalnoj zaštiti i zdravstvenom sistemu.
Dok desni blok zagovara smanjenje poreza i podsticaje za zapošljavanje, ljevičarske stranke obećavaju veća ulaganja u zdravstvo, školstvo i javne usluge.
Švedska podrška Ukrajini nije sporna
Spoljna politika takođe je među važnim pitanjima.
Ruska invazija na Ukrajinu dovela je do istorijskog zaokreta u švedskoj bezbjednosnoj politici i članstva zemlje u NATO-u 2024. godine.
U švedskoj politici postoji široka saglasnost o nastavku podrške Ukrajini, dok se rasprava uglavnom vodi o visini izdvajanja i ulozi Evrope u jačanju sopstvene odbrane.
Rezultat manjih stranaka mogao bi biti presudan
Švedski politički sistem tradicionalno počiva na koalicijama, kompromisima i manjinskim vladama, pa pobjeda jednog bloka ne mora automatski da znači i formiranje stabilne vlade.
Zbog toga bi rezultat manjih stranaka mogao da bude presudan za sastavljanje nove vladajuće većine.
Foto: Pixabay/Ilustracija
Izvor: Nezavisne
