Postoji opasnost od vizuelne prezasićenosti javnog prostora u Banjaluci ukoliko svaki kružni tok ili raskrsnica postanu mjesta za neku vrstu vizuelne atrakcije, upozorio je dekan Arhitektonsko-građevinsko-geodetskog fakulteta Univerziteta u Banjaluci Saša Čvoro.
Govoreći o postavljanju spomenika knezu Lazaru u banjalučkom naselju Budžak, visokog oko osam metara, Čvoro je za Srnu rekao da se u arhitekturi ne polazi od toga da li se određeni spomenik dopada, već od prostornog konteksta u kojem treba da bude postavljen.
– Kružni tokovi su, prije svega, infrastrukturni saobraćajni prostori koji imaju svoju jasnu namjenu, horizontalnu i vertikalnu geometriju i uslove neophodne sagledljivosti – kaže Čvoro.
Prema njegovim riječima, postavljanje arhitektonskih elemenata u okviru kružnih tokova, posebno onih spomeničkog karaktera, mora biti uslovljeno saobraćajnom bezbjednošću, odnosom novih prostornih elemenata sa okolnom građenom sredinom i mogućnošću pješačkog pristupa.
On je istakao da osnovni kriterijum treba da bude kvalitet prostora, a ne samo vidljivost novog sadržaja, jer svaka vidljiva lokacija nije nužno i dobra lokacija.
“Za svaku vrstu intervencije u javnom prostoru neophodno je raspisivanje arhitektonsko-urbanističkog konkursa kako bi se dobilo više idejnih rješenja koja daju odgovor na uklapanje memorijalnih elemenata u urbanu matricu grada”, naveo je Čvoro.
SVAKI ELEMENT TREBA DA IMA SVOЈE MЈESTO, RAZLOG I PROSTORNI KONTEKST
– Svaki pojedinačni element može biti zanimljiv, ali kada ih ima previše, oni prestaju da komuniciraju sa gradom i počinju da se međusobno nadmeću – rekao je Čvoro.
On je istakao da Banjaluka ne mora svaki kružni tok ili slobodni prostor da pretvara u “objekat”, već neke lokacije mogu biti prepoznatljive po kvalitetno uređenom zelenilu, drvoredu, pejzažu, suptilnoj skulpturi ili dobro riješenoj rasvjeti.
– Grad ne smije da bude bez skulptura i spomenika. Naprotiv. Ali svaki takav element treba da ima svoje mjesto, razlog i prostorni kontekst – naglasio je Čvoro.
Kada je riječ o urbanom identitetu Banjaluke, on je ocijenio da grad ima snažan potencijal, ali da se taj identitet ne bi trebalo da svede na jedan stil, materijal ili simbol.
– Naša specifičnost je upravo u prepoznatljivoj povezanosti prirodnog okruženja, Vrbasa, aleja, parkova, različitih istorijskih slojeva i relativno mirne sredine. Imamo potencijal da budemo prepoznatljivi kao zeleni grad u kojem su javni prostori kvalitetni, povezani i prilagođeni ljudskoj mjeri – istakao je Čvoro.
Zbog toga je, ukazao je Čvoro, neophodna jasna politika javnog prostora koja bi definisala principe uređenja, zelenila, rasvjete i odnosa prema spomenicima i drugim intervencijama.
On je posebno ukazao na značaj arhitektonskih konkursa, navodeći da bi prostor koji je značajniji za integritet grada trebalo da bude otvoreniji za arhitektonsku struku i javno mnjenje.
DOBAR ЈAVNI PROSTOR NIЈE ONAЈ KOЈI ЈE SAMO DOBRO FOTOGRAFISAN I OBЈAVLjEN
Govoreći o uređenju gradskih prostora, Čvoro je istakao da je suštinsko pitanje javnih gradskih prostora njihova funkcionalnost.
– Dobar javni prostor nije onaj koji je samo dobro publikovan, kako bi mlađi rekli, fotografisan i objavljen, već onaj u kojem ljudi žele da borave i ostanu – rekao je Čvoro.
Kada je riječ o kružnim tokovima i saobraćajnicama, prvo se, kaže on, mora razmišljati o bezbjednosti i funkcionisanju saobraćaja.
Tamo gdje prostorne i saobraćajne mogućnosti to dozvoljavaju, prioritet bi trebalo da ima dendro fond, naročito visoko zelenilo koje obezbjeđuje hlad, zatim odgovarajuće pješačke površine, kvalitetna rasvjeta i pejzažno uređenje.
On kaže da i tu izuzetno važnu ulogu može imati arhitektonski konkurs koji treba prihvatiti kao institucionalni oblik da se od više stručnih timova dobiju različiti odgovori na složen urbani problem.
– Možemo, na primjer, dati konkursni zadatak za jedan kružni tok i tražiti da autori istovremeno riješe saobraćaj, pejzaž, zelenilo, vizuelni identitet, održavanje i eventualni umjetnički ili memorijalni element. Tek tada dobijamo cjelovito arhitektonsko-urbanističko rješenje – naveo je Čvoro.
On je ocijenio da bi to bio dobar put i za Banjaluku, ali i druge urbane sredine u Republici Srpskoj – da se postepeno sa odnosa “šta da postavimo na ovu lokaciju” pređe na načelo “kakav javni prostor želimo da dobijemo na ovoj lokaciji?”.
– A možda je upravo to najvažnija promjena u razmišljanju o gradu – rekao je Čvoro.
