Zgradu na raskrsnici Pete avenije i Central parka projektovao je arhitekta Henri Džejnvej Hardenberg, a otvorena je 1. oktobra 1907. godine. Izgradnja ovog velelepnog zdanja u stilu francuskog renesansnog dvorca trajala je 27 mjeseci i koštala je 12,5 miliona tadašnjih dolara.
Njena prepoznatljiva mermerna baza, bijela opeka i karakterističan mansardni krov donijeli su joj status zvanične znamenitosti grada Njujorka 1969. godine.
Pored arhitektonske vrijednosti, hotel je decenijama predstavljao epicentar društvenog života i pop-kulture.
Pisac F. Skot Ficdžerald i njegova supruga Zelda bili su redovni gosti tokom „doba džeza”, a zgrada je ovekovečena i u čuvenom romanu Veliki Getsbi , dok su hiljade obožavalaca opsedale hotel tokom prve posete grupe „Bitlsi” Sjedinjenim Američkim Državama 1964. godine.
Plaza je poslužila i kao scenografija za brojne filmske klasike, među kojima su Sever-severozapad Alfreda Hičkoka i Sam u kući 2: Izgubljen u Njujorku i Besani u Sijetlu .
Značaj hotela prevazilazi okvire industrije zabave, o čemu svedoči međunarodni Sporazum iz Plaze potpisan 1985. godine, kojim su svjetske ekonomske sile dogovorile devalvaciju američkog dolara.
Uprava hotela najavila je da se čitav objekat zatvara 19. januara 2027. godine na najmanje četiri godine, kako bi se sprovela detaljna sanacija i restauracija fasade.
Radovi obuhvataju obnovu oštećene glazirane bijele opeke, dekorativne arhitektonske terakote i mermernih blokova koji brže propadaju usled izloženosti vremenskim uslovima.
Kompleksnost projekta zahteva postavljanje skela duž čitave zgrade, zbog čega su iz bezbjednosnih razloga obustavljene sve hotelske operacije, uključujući i rad poznatog restorana „Palm kort”.
Budući da fasada uživa status zaštićenog spomenika, svi radovi moraju striktno pratiti smernice Komisije za očuvanje znamenitosti Njujorka.
„Obim i složenost radova na fasadi zahtevaju detaljno planiranje i koordinaciju sa relevantnim akterima, uz poštovanje važećih zahteva za očuvanje istorijskih spomenika”, navodi se u zvaničnom saopštenju uprave hotela.
Zvaničnici Komisije aktivno sarađuju sa projektnim timovima kako bi osigurali da intervencije očuvaju autentičnost arhitektonskih detalja.
Ovo nije prvi put da hotel prolazi kroz značajne promjene, s obzirom na to da je između 2005. i 2008. godine bio zatvoren radi renoviranja vrednog 450 miliona dolara. Tokom te rekonstrukcije, dio ogromnog objekta pretvoren je u luksuzne privatne stambene jedinice.
Ipak, predstojeća sanacija usmjerena je prvenstveno na zaštitu istorijske spoljašnjosti zgrade, osiguravajući da njujorški dragulj zadrži svoj prepoznatljivi sjaj uprkos izazovima koje donosi zub vremena.
Trenutni vlasnik zgrade je katarska kompanija „Katara hospitaliti” (Katara Hospitality), koja je prestižnu nekretninu kupila 2018. godine. Zanimljivo je da stanari 181 privatnog stana u sklopu iste zgrade neće morati da se isele tokom trajanja obimnih građevinskih radova.
Gotovo četiri stotine radnika hotela moraće da pronađe privremeni posao zbog višegodišnje pauze. Nadležni sindikat je potvrdio dogovor prema kome svi zaposleni imaju garantovano pravo povratka na svoja stara radna mjesta kada hotel ponovo otvori svoja vrata, što se ne očekuje prije 2031. godine. Oni će takođe imati prednost pri zapošljavanju u drugim lokalnim hotelima tokom ovog prelaznog perioda.
Zbog iznenadne vijesti o zatvaranju, brojni parovi koji su zakazali venčanja u poznatim salama hotela našli su se u velikom problemu. Kristina Karni, čije je venčanje bilo zakazano za maj, izjavila je američkim medijima da su o zatvaranju saznali iz vijesti, a ne direktno od menadžmenta hotela.
Njena organizatorka venčanja, Alisa Petinato, istakla je da moraju da započnu planiranje potpuno ispočetka i da u kratkom roku potraže novu, adekvatnu lokaciju za ceremoniju.
Izvor: rts
