U Beograd će danas, povodom predstojeće slave srpske prijestonice – Spasovdana, stići čudotvorni pojas Presvete Bogorodice, jedna od najvećih relikvija u pravoslavnom i hrišćanskom svijetu koja se čuva u manastiru Vatoped na Svetoj Gori.
Svetinju, koja će iz Vatopeda preko Soluna avionom biti dopremljena u Beograd, na Aerodromu “Nikola Tesla” dočekaće Njegova svetost patrijarh srpski Porfirije sa arhijerejima i najvišim zvaničnicima Srbije, uz crkvene, državne i vojne počasti.
Sa beogradskog aerodroma, pojas će biti dopremljen u Vaznesenjsku crkvu, gdje će u 17.00 časova biti služeno praznično bogosluženje kako bi narod mogao da se pokloni i zatraži blagoslov Presvete Bogorodice.
U četvrtak, 21. maja, u Vaznesenjskom hramu Svetu arhijerejsku liturgiju služiće patrijarh srpski sa arhijerejima, a u 19.00 časova zvona će sa svih beogradskih crkava oglasiti spasovdansku litiju ulicama Beograda.
Tada će pojas, u pratinji patrijarha, arhijereja i vjernika krenuti do zavjetnog Hrama Svetoga Save, gdje će biti unesen uz molitvene pjesme i himne.
Đakon Budimir Kokotović ranije je rekao da je na molbu patrijarha srpskog Porfirija, iguman Vatopeda starac Jefrem dozvolio da pojas, najveća svetinja koja se čuva u Bogorodičinom vrtu, u Vatopedu, ali i u cijeloj Svetoj Gori, bude iznesena iz tog manastira i donesena u Beograd.
On je podsjetio da je pojas relikvija koja je ostala od same Presvete Bogorodice, koju je ona svojim rukama izvezla od kamilje dlake i nosila tokom cijelog svog ovozemaljskog života, čak i u trenucima kada je nosila u utrobi Isusa Hrista, Sina Božijeg, pa sve do stajanja pod krstom kada je Hristos stradao, ali i njenog svetog vaznesenja.
Prema predanju, Bogorodica je pojas predala svetom apostolu Tomi, koji je kasnije predat na čuvanje pobožnim ženama hrišćankama u Jerusalimu, a potom završio u Carigradu.
– Naš narod imao je blagoslov da krajem 14. i početkom 15. veka taj pojas bude i u našim srpskim zemljama. Sveti knez Lazar ovu svetinju, zajedno sa delom Časnog krsta, poklonio je manastiru Vatopedu na Svetoj Gori, a njegov sin, Sveti despot Stefan Lazarević, Beograd je proglasio svojom prestonicom i posvetio ga Presvetoj Bogorodici – istakao je đakon Kokotović.
Povodom obeležavanja Spasovdana, u Beograd sa Svete Gore, stiže jedna od najvećih svetinja hrišćanskog sveta – Čudesni pojas Presvete Bogorodice. Pojas kojem se već vekovima poklanjaju milioni vernika tražeći utehu, mir i snagu do početka Spasovdanske litije biće izložen u Vaznesenjskoj crkvi. Radio-televizija Srbije u popodnevnim časovima direktno će prenositi svečani doček ove svetinje na beogradskom aerodromu, a zatim i u Vaznesenjskoj crkvi. Dočeku na aerodromu, prisustvovaće patrijarh Srpske pravoslavne crkve i predsednik Srbije.
Svetinju je u 14. veku knez Lazar poklonio Svetoj Gori, a pretpostavlja se da je stara oko 2.000 godina.
Aleksandar Milojkov, sveštenik Crkve Aleksandra Nevskog u Beogradu, kaže za RTS da, pored predanja, o njegovom putu svedoči obilje istorijskih zapisa, fakata i himnografije.
“Po svetom predanju, Bogorodica je lično izradila taj pojas od kamilje dlake. To je inače bio i običaj kod jevrejskih devojaka koje su se pripremale za udaju da taj pojas poklone svom budućem mužu, ali pošto je ona ostala devojka, ona je taj pojas čuvala sa sobom i neposredno pred svoje blaženo usnuće, ona je taj pojas poklonila apostolu Tomi”, navodi otac Aleksandar.
Bogorodica je, kaže predanje, preko apostola Jovana dala zapovest se pojas čuva u jednoj jevrejskoj porodici. U četvrtom veku pojas se obreo u Konstantinopolju (Carigradu), u vreme imperatora Arkadija, čija ćerka Pulherija ga je ukrasila zlatnim nitima, koje i danas mogu da se vide na svetinji.
“Pojas je podeljen u nekoliko delova. Ovaj deo koji se čuva u manastiru Vatopedu, predstavlja veći deo tog pojasa, ali neki delovi su nestali prilikom krstaškog pohoda na Carigrad u 13. veku”, objašnjava otac Aleksandar.
Dug put do Srbije i manastira Vatopeda
Delove pojasa krstaši su odneli sa sobom na zapad, ali srećom, jedan deo je ostao u Carigradu i kroz istoriju menjao je mesto. Iz Carigrada je u petom veku preseljen u Kapadokiju, pa je opet, u istom veku, u vreme cara Justinijana vraćen u Carigrad.
Put do Srbije i do kneza Lazara vodio je preko Bugarske.
Car Konstantin Veliki napravio je krst koji se zvao po njemu – carski krst – koji je nosio u bitke kao blagoslov. U tom krstu su bile smeštene čestica časnoga krsta, mošti velikih svetitelja i Bogorodičin pojas.
“Pošto je jedna bitka izgubljena protiv Bugara u vreme cara Asena, Bugari su došli nekako do tog krsta i preuzeli svetinju. Potom je naš sveti kralj Stefan Dečanski u jednoj bici protiv Bugara osvojio taj krst i tako je pojas došao u srpske ruke. I upravo tako ga je, 40-ak godina kasnije, sveti knez Lazar predao manastiru Vatopedu, gde se on i danas nalazi“, kaže otac Aleksandar.
Napominje i da se takve svetinje veoma retko iznose sa Svete Gore, gotovo nikad, i zbog toga se, kako ističe, smatra da pojas Presvete Bogorodice predstavlja pre i iznad svega božji blagoslov i blagoslov Bogomajke našem narodu, našoj prestonici i našoj crkvi.
“Sve to odslikava ugled naše crkve koji ona uživa na Svetoj Gori. A mogu da kažem da je temelj tog ugleda niko drugi nego Sveti Sava. Znamo za njegovu vezu sa manastirom Vatopedom i uopšte sa Svetom Gorom“, naglašava otac Aleksandar.
Značaj litija
Pojas će, uz srpskog patrijarha, predvoditi Spasovdansku litiju.
Same litije kroz istoriju su imale višestruki značaj. Organizovale su se ne samo kada su slave gradova, već i u teškim trenucima.
“Litija nije prosto parada, svečanost kao takva. Ona je molitveni hod. To je pre svega molitva u hodu. To treba imati na umu… Njena suština je sabornost i kada vi sa tom suštinom crkve, znači u sabornosti, idete gradom, onda, po našoj veri, osvećuje se i sam taj grad, osvećuju se njegove ulice”, ističe otac Aleksandar.
Pojas Presvete Bogorodice će krenuti iz Vaznesenske crkve sa Spasovdanskom litijom, ali će još devet dana biti dostupan vernicima u hramu Svetog Save na Vračaru, gde će moći da priđu i celivaju svetinju.
