Brza cesta kod Gradiške bi do kraja godine mogla biti puštena u saobraćaj u punoj dužini, sudeći prema informacijama koje su proslijedile “Hrvatske ceste”, investitor projekta koji izvodi banjalučki “Integral inženjering”.
“U tijeku su završni radovi na prometnici, odnosno završavanje radova na opremi, izradi horizontalne i vertikalne prometne signalizacije, izrada asfaltnih slojeva preko objekata, izrada zaštitne žičane ograde kao i dovršetak izrade paralelnih poljskih puteva”, objasnili su oni za Nezavisne.
Pojašnjavaju da je projektni tim gradilišta već krenuo u pripremu projektno-tehničke dokumentacije koja je potrebna za izdavanje upotrebne dozvole za ovu cestu.
“Zahtjev za izdavanje uporabne dozvole očekuje se do 20.11.2026. godine”, naglasili su. Ako se ovo desi, realno je očekivati da do kraja godine upotrebna dozvola bude izdana.
Prema ranijim najavama, cesta je trebalo da bude završena tokom septembra, ali tada nije spominjano puštanje saobraćajnice u korištenje, odnosno izdavanje upotrebne dozvole.
Završna dionica povezaće novi most s autoputem Zagreb – Beograd
Potrebno je pojasniti da se radi o takozvanoj trećoj fazi, odnosno završnom dijelu ceste koji vodi od trenutnog odvajanja ka putu do Donjeg Varoša, pa do auto-puta Zagreb – Beograd. Prve dvije faze već su završene i puštene u saobraćaj nakon višemjesečne trakavice i međunarodne blamaže za BiH, tokom koje je sprečavano otvaranje graničnog prelaza na bh. strani.
Otvaranje prelaza mjesecima bilo blokirano
Tada je, podsjećamo, Zijad Krnjić, član Upravnog odbora Uprave za indirektno oporezivanje BiH, spriječio izmjenu pravilnika kojim bi bili raspoređeni službenici na novi granični prelaz. Krnjić je tražio da se prvo riješi pitanje poravnanja prihoda od indirektnih poreza između RS i FBiH, smatrajući da je Banjaluka zakinula Sarajevo.
Zbog toga je, iako je Hrvatska i prelaz i cestu otvorila krajem novembra, ona bila van saobraćaja dok nije došlo do havarije na starom mostu kod Gradiške, nakon čega je osoblje sa postojećeg prelaza premješteno na novu lokaciju, pa je taj dio ceste konačno bio otvoren sredinom maja.
Novi most i pristupne ceste vrijedni desetine miliona evra
Prvi preduslov za rješenje ovog dugogodišnjeg problema za stanovnike Krajine je bila izgradnja novog mosta na Savi, što se konačno desilo sredinom 2022. godine. Taj most je koštao 19 miliona evra, i platile su ga Hrvatska i BiH, odnosno RS popola.
Cijena radova na dionici čije puštanje u saobraćaj se očekuje krajem novembra iznosi oko 14 miliona evra, dok je dionica koja je ranije puštena u saobraćaj koštala 40 miliona evra.
Novi sporazum proširio mogućnosti za prevoz robe
Osim problema s poravnanjem između BiH i Hrvatske, dugogodišnji problem je bio i međudržavni sporazum o graničnim prelazima. Tako je tek nedavno potpisan novi međudržavni ugovor o granicama između BiH i Hrvatske u kojem su definisane kategorizacije najvažnijih graničnih prelaza s Hrvatskom, odnosno s EU. Prema prethodnom ugovoru iz 2013, samo su Bijača i Gradiška imale najviše standarde inspekcijskog nadzora, što je privrednicima otežavalo prevoz određenih vrsta robe preko granice. Novim ugovorom ovaj status dobili su još i prelazi Svilaj, Kamensko i Izačić, čime su zadovoljeni ekonomski interesi svih dijelova BiH.
