Nizom manifestacija svečano je obilježen Dan Republike i proslavljeno 34 godine njenog postojanja. Zajedno sa građanima i političkim predstavnicima, 9.januar proslavili su i brojni zvaničnici iz regiona, Evrope i Sjedinjenih Američkih Država. Јasan je to pokazatelj da je Republika Srpska značajno poboljšala svoj međunarodni položaj. Na to ukazuju i međunarodni prijatelji Srpske koji su ovih dana boravili u Banjaluci.
Da je pozicija Republike Srpske na međunarodnoj mapi bolja i da za njen položaj postoji sve više razumijevanja, pokazalo se i prilikom obilježavanja Dana Republike.
Strane delegacije koje su prisustvovale obilježavanju 34. rođendana Srpske, jasno su stavile do znanja da je ona ustavna i autonomna jedinica nezaobilazna u političkom životu takozvanog Zapadnog Balkana. Član stranke Nacionalno okupljanje iz Francuske Žan-Lin Lakapel smatra da bi Republika Srpska trebalo da bude primjer svim evropskim patriotama kako se bori za otadžbinu.
– Nažalost, nametnut je visoki predstavnik, Šmit koji nije ni izabran ni legitiman. Koji je donosio i mijenjao zakone i proizveo ovu krizu. Moram da kažem da iskreno podržavamo gospodina Dodika koji se bori da se odupre svoj toj agresiji, koji se bori da održi nezavisnost Republike Srpske, da ostane u Evropskoj uniji, na evropskom putu ali da sačuva svoj teritorijalni suverenitet – dodaje on.
Dolaskom nove američke administracije i povratkom Donalda Trampa u Bijelu kuću, promjene se osjete i sa one strane Atlantika. Јedan od rezultata tih promjena, bilo je i ukidanje sankcija zvaničnicima Srpske. Blizak saradnik američkog predsjednika, Rod Blagojević, naglasio je da je budućnost BiH moguća isključivo poštovanjem prava sva tri konstitutivna naroda, bez postojanja Kancelarije visokog predstavnika.
– Stabilnost Balkana je u interesu SAD, a ono što će doprinijeti toj stabilnosti jeste da sva tri naroda, Bošnjaci, Hrvati i Srbi imaju isto pravo. A, to pravo podrazumijeva mogućnost da sami biraju svoje lidere i ubijeđen sam da će administracija predsjednika Trampa, u ne tako dalekoj budućnosti, uraditi ono za šta se zalažem, a to je da se ukine finansiranje visokom predstavniku i da se ta funkcija potpuno ukine – dodaje Blagojević.
Osim političkih aktera, sličnog stava su i intelektulci iz Sjedinjenih Američkih Država i Francuske. Ističu da su biranje legitimnih političkih predstavnika i poštovanje izborne volje građana osnovni principi svake demokratske zemlje.
– Dakle, bilo je pokušaja i to nedavno u SAD-u, da neizabrane birokrate utiču na volju američkog naroda i na krajnju moć koju američki narod ima, da bira svog predsjednika. I zahvaljujemo Bogu što smo do sada bili uspješni. Naravno, nema garancije da se to neće ponoviti. A za to su potrebni liderstvo i hrabrost ljudi poput predsjednika Trampa, ljudi poput predsjednika Dodika, da ustanu i jasno kažu: to nije u redu. Mi to nećemo tolerisati – navodi stručnjak za ustavno pravo iz SAD DŽozef Šmic.
Univerzitetski profesor i geopolitički analitičar iz Francuske Eduard Huson ističe da trenutno Republika Srpska mora da se bori sama da bi sačuvala svoju nezavisnost.
– Primjetio sam da se u današnjim vremenima, nažalost, Dejtonski sporazum ne poštuje i da su mnoga pravila prekršena – kaže on.
Osim političkih benefita uspješne diplomatije, očekuju se i finansijski. Bolja pozicija Srpske na međunarodnoj sceni mogla bi biti preduslov i za njen ekonomski i privredni razvoj.
– Osnovna pretpostavka je politička stabilnost, kontinuitet dobrih odnosa sa Vašingtonom, bezbjednost regiona. A onda će investicije posljedično da dođu ovdje jer mi stvarno imamo šta da ponudimo stranim investitorima – navodi stručnjak za ekonomsku diplomatiju Siniša Pepić.
Svjesni su toga i oni koji ne žele dobro Republici Srpskoj. Doktor političkih nauka Vlade Simović smatra da upravo iz tog razloga, isti ti priželjkuju pad mađarskog premijera Viktora Orbana na predstojećim izborima i neuspjeh republikanaca Donalda Trampa na izborima u SAD, kao put ka slabljenju Republike Srpske.
RTRS.
