Pista britanske vazduhoplovne baze u RAF Akrotiri na Kipru napadnuta je dva puta u samo dva dana. Prvi napad dogodio se u noći sa nedjelje na ponedjeljak, a drugi u ponedjeljak oko podneva.
Ključne činjenice o RAF Akrotiri:
- Osnovana 1955. godine
- Jedna od dvije suverene britanske baze na Kipru
- Strateška pozicija između Evrope, Afrike i Bliskog istoka
- Operativna baza za borbene, izviđačke i transportne avione
- Važno logističko i obavještajno čvorište
- Ključna za NATO operacije u Siriji, Iraku i regionu
U prvom napadu iranski dronovi oštetili su pistu, dok su u drugom bespilotne letjelice koje su se kretale ka bazi uspješno presretnute, izjavio je portparol baze.
Reakcije Londona, Nikozije i Brisela
“To je bio napad bespilotnom letjelicom, a meta je bila pista baze. Oko baze se preduzimaju sve mere opreza”, rekla je britanska ministarka spoljnih poslova Ivet Kuper nakon prvog napada.
Predsjednik Kipra Nikos Hristodulides pojasnio je da se iranski dron Šahed pao na bazu i dodao da su sve nadležne službe Republike u stanju pripravnosti i pune operativne spremnosti.
Napad je osudila i predsjednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen.
“Iako Republika Kipar nije bila meta, dozvolite mi da budem jasna: kolektivno, čvrsto i nedvosmisleno stojimo uz naše države članice suočene sa svakom prijetnjom”, navela je fon der Lajen u objavi na društvenoj mreži “X”.
Zašto je RAF Akrotiri strateški važna?
Baza RAF Akrotiri nalazi se na južnom dijelu Kipra, nedaleko od grada Limasol, i predstavlja jednu od najvažnijih britanskih vojnih baza van Ujedinjenog Kraljevstva.
Ova baza ima izuzetan strateški značaj za Veliku Britaniju i njene saveznike, naročito u kontekstu operacija na Bliskom istoku i u Sredozemlju.
Otvorena je 1955. godine, dok je Kipar još bio britanska kolonija, jer su britanske snage uočile potrebu za snažnim vojnim prisustvom na ostrvu zbog njegovog strateškog položaja između Evrope, Afrike i Bliskog istoka.
Istorijska uloga od Suecke krize do danas
Tokom Suecke krize 1956. godine baza je imala ključnu ulogu u snabdijevanju i koordinaciji britanskih vojnih operacija.
Nakon što je Kipar 1960. godine stekao nezavisnost, Velika Britanija je zadržala dvije suverene baze na ostrvu: Akrotiri na jugu i Dekelia na istoku. Ove baze su pod britanskom kontrolom, što im omogućava nezavisno funkcionisanje i vojnu autonomiju, iako se nalaze na teritoriji Kipra.
Akrotiri nije samo vazduhoplovna baza, već ključni strateški centar britanskih oružanih snaga. Služi kao operativna baza za vazduhoplovstvo, logističko čvorište i centar za obavještajne aktivnosti. Omogućava brzo reagovanje u kriznim situacijama, uključujući humanitarne misije, vojne intervencije i protivterorističke operacije.
Uloga u NATO operacijama i misijama na Bliskom istoku
Posebno je značajna za britanske i NATO operacije na Bliskom istoku, uključujući Siriju, Irak i Liban. U bazi se nalaze avioni tipa Typhoon, transportni i izviđački avioni, kao i dronovi za nadzor, što joj daje sposobnost sprovođenja širokog spektra vojnih zadataka, prenosi Jutarnji.
Zahvaljujući položaju na Kipru, baza omogućava britanskim snagama kontrolu nad istočnim Mediteranom. Odatle je moguće pratiti pomorske i vazdušne aktivnosti u regionu i pružiti podršku saveznicima u hitnim situacijama.
Akrotiri takođe ima važnu ulogu u evakuaciji državljana iz kriznih područja, kao i u humanitarnim misijama u Siriji i Libanu. Često se koristi za operacije nadzora i prikupljanje obavještajnih podataka, što je ključno za praćenje regionalnih sukoba i bezbjednosnih prijetnji.
Danas RAF Akrotiri ima i značajnu trenažnu funkciju, omogućavajući britanskim pilotima i osoblju obuku u različitim scenarijima. Baza je opremljena savremenom tehnologijom, uključujući radarske i komunikacione sisteme, kao i infrastrukturu za dronove. Pored vojne, ima i diplomatsku ulogu, jer britanske vlasti preko nje održavaju kontakte sa kiparskim vlastima i NATO savezom.
Tokom posljednjih godina baza je bila ključna za operacije protiv Islamske države i za logističku podršku međunarodnim humanitarnim misijama, a njena sposobnost brze mobilizacije aviona i osoblja čini je jednim od najvažnijih britanskih vojnih uporišta van matične teritorije, prenosi Telegraf.rs.
