Meksiko je uronio u nezapamćen haos nakon što su meksičke bezbjednosne snage u nedjelju, 22. februara, ubile vođu moćnog Kartela „Nova generacija Halisko“, Nemesija Rubena Osegéru Servantesa iz podzemlja poznatog kao „El Menčo“.
Njegova smrt je težak udarac za najmoćniji meksički narko-kartel, ali je istovremeno gurnula velike dijelove zemlje u nasilje i blokade.
Ko je bio El Menčo?
El Menčo, 59-godišnji bivši policajac, stvorio je veliku kriminalnu organizaciju odgovornu za krijumčarenje ogromnih količina kokaina, metamfetamina i fentanila u Sjedinjene Države. Američka vlada nudila je nagradu od 15 miliona dolara za informacije koje bi dovele do njegova hapšenja.
Meksičko ministarstvo odbrane saopštilo je da su operaciju “planirale i provele” specijalne snage, uz podršku vazdušnih snaga i Nacionalne garde. Tokom akcije zaplijenjeno je više oklopnih vozila i oružja, uključujući i raketne bacače.
Kao odgovor na ubistvo lidera, pripadnici kartela pokrenuli su snažan talas nasilja širom zemlje.
Više od 250 saobraćajnica u 20 meksičkih saveznih država blokirano je zapaljenim vozilima. Vlasti u državama Halisko, Mičoakan i Gvanahuato prijavile su najmanje 14 poginulih, uključujući sedam pripadnika Nacionalne garde. Nastava u školama je otkazana u nekoliko država. Gvadalahara, glavni grad države Halisko i jedan od gradova domaćina predstojećeg Svjetskog prvenstva, pretvorena je u „grad duhova“ u kojem su zatvorene sve prodavnice, a građanima je savjetovano da ne izlaze iz svojih domova.
Haos među turistima
U popularnom ljetovalištu Puerto Vajarta, oblaci sivog dima nadvili su se nad hotelima, dok su turisti ostali zarobljeni bez mogućnosti prevoza do aerodroma.
Američka ambasada izdala je hitno upozorenje svojim građanima u više meksičkih država da potraže bezbjedno sklonište.
Detalji vojne operacije
Prema izvještajima meksičkog Ministarstva odbrane, akcija hapšenja odigrala se na zapadu zemlje. Pripadnici vojske su se tokom operacije našli pod snažnom vatrom. U razmjeni pucnjave ubijena su četiri člana kartela, dok su tri teško ranjena i kasnije su podlegla povredama. Među njima je bio i sam El Menčo, koji je, prema prvobitnim izvještajima, preminuo tokom helikopterskog transporta u Meksiko Siti.
Zaplijenjena su oklopna vozila i teško naoružanje, uključujući raketne bacače sposobne za obaranje letjelica.
Operacija je izvedena uz obavještajnu podršku zajedničke američko-meksičke operativne grupe, usljed velikog pritiska administracije američkog predsjednika Donalda Trampa da se meksičke vlasti odlučnije obračunaju sa kartelima. Meksička predsjednica Klaudija Šajnbaum čestitala je bezbjednosnim snagama, ali je pozvala naciju da „ostane informisana i smirena“, dodajući da se u većem dijelu zemlje aktivnosti odvijaju normalno.
Nemesio Osegéra Servantes, bivši policajac, bio je jedan od najtraženijih bjegunaca na svijetu. Američka vlada nudila je nagradu do 15 miliona dolara za informacije koje bi dovele do njegovog hapšenja.
Pod njegovim vođstvom, CJNG je doživio snažan uspon. Grupa je započela kao udruženje uzgajivača avokada. Ubrzo su prerasli u imperiju odgovornu za trećinu droge koja ulazi u SAD, preuzevši primat od ozloglašenog Kartela Sinaloa. Kartel je postao poznat po ekstremnoj brutalnosti, ali i po korišćenju savremenih tehnologija, poput dronova naoružanih eksplozivom.
El Menčo je izgradio privatnu vojsku od preko 7.000 ljudi i uspostavio trgovinu fentanilom, kokainom, heroinom i metamfetaminom na svim kontinentima osim Antarktika.
Iako ubistvo 59-godišnjeg El Menča predstavlja istorijski uspjeh za bezbjednosne snage, američki i meksički zvaničnici upozoravaju da hijerarhija kartela omogućava njegov dalji opstanak, te da ostaje da se vidi koliko će ovaj udarac dugoročno uticati na protok droge ka Sjedinjenim Američkim Državama.
