Novo istraživanje objavljeno na portalu “Inside Precision Medicine” pokazalo je da rak pankreasa dijeli brojne genetske i biološke mehanizme sa gojaznošću i dijabetesom, što bi moglo otvoriti vrata ranijem otkrivanju bolesti i razvoju preciznijih terapija za jedan od najsmrtonosnijih oblika raka.
Stručnjaci upozoravaju da bi razumijevanje ovih povezanosti moglo značajno promijeniti način na koji se procjenjuje rizik kod pacijenata sa metaboličkim poremećajima.
Rak pankreasa smatra se jednim od najopasnijih malignih oboljenja jer se često otkriva tek u uznapredovaloj fazi. Prema podacima medicinskih organizacija, petogodišnja stopa preživljavanja i dalje je veoma niska, uprkos napretku u onkologiji i hirurgiji. Naučnici navode da upravo kasno otkrivanje bolesti predstavlja najveći problem u liječenju pacijenata.
Gojaznost i dijabetes povećavaju rizik
Istraživači ističu da su gojaznost, insulinska rezistencija i dijabetes tipa 2 već godinama poznati kao faktori rizika za razvoj raka pankreasa, ali da nova istraživanja sada otkrivaju i dublju genetsku povezanost između ovih bolesti. Prema analizama, povišeni nivoi insulina i poremećen metabolizam mogu direktno uticati na ćelije pankreasa i podstaći razvoj malignih promjena.
Naučnici objašnjavaju da hronično povišen insulin može stimulisati rast tumorskih ćelija putem signalnih puteva povezanih sa rastom i preživljavanjem ćelija. “Rak pankreasa nije samo genetska bolest, već i metabolička”, navodi se u analizama stručnjaka koji proučavaju vezu između dijabetesa i karcinoma pankreasa.
Ključnu ulogu imaju genetske mutacije
Brojna istraživanja pokazala su da se kod većine pacijenata sa rakom pankreasa pojavljuju mutacije gena KRAS, TP53, CDKN2A i SMAD4, koji kontrolišu rast i diobu ćelija. Naučnici smatraju da upravo kombinacija genetskih mutacija i metaboličkih poremećaja stvara idealne uslove za razvoj agresivnog oblika bolesti.
Posebno zabrinjava činjenica da se kod velikog broja pacijenata dijabetes pojavljuje svega nekoliko godina prije dijagnoze raka pankreasa. Stručnjaci vjeruju da bi upravo nagle promjene metabolizma kod starijih osoba mogle predstavljati jedan od prvih znakova skrivene bolesti.
Precizna medicina kao budućnost liječenja
Autori istraživanja navode da bi kombinovanje genetskih podataka, biomarkera iz krvi i metaboličkih analiza moglo omogućiti razvoj preciznije medicine za pacijente sa rakom pankreasa. Cilj je da se bolest otkriva ranije i da se terapije prilagođavaju individualnim karakteristikama svakog pacijenta.
Naučnici ističu da bi u budućnosti posebnu ulogu mogli imati testovi koji analiziraju proteine, gene i metaboličke poremećaje istovremeno, kako bi se identifikovali ljudi sa najvećim rizikom od razvoja bolesti, navodi “InsidePrecisionMedicine“. Takođe, proučavaju se i terapije koje ciljano utiču na mutacije poput KRAS-a, koji je prisutan u više od 90 odsto slučajeva raka pankreasa.
Broj oboljelih raste širom svijeta
Stručnjaci upozoravaju da broj slučajeva raka pankreasa raste globalno, dijelom zbog sve većeg broja ljudi sa gojaznošću i dijabetesom. Projekcije pokazuju da bi rak pankreasa do 2030. godine mogao postati drugi vodeći uzrok smrti od malignih bolesti u SAD-u i Evropi.
Iako su potrebna dodatna istraživanja, naučnici vjeruju da bi bolje razumijevanje veze između metabolizma, genetike i raka pankreasa moglo predstavljati jedan od najvažnijih koraka ka ranijoj dijagnostici i efikasnijem liječenju ove izuzetno agresivne bolesti.
Nezavisne.com
