Krađa identiteta i izborne prevare

Objavljeno: 19.9.2018.


Izborne manipulacije, prodaja i krađa glasova aktuelne su teme uglavnom mjesec pred izbore, koji se u Bosni i Hercegovini održavaju svake dvije godine.




Poznato je već da glasaju mrtvi, da se građani fiktivno prijavljuju na određene adrese.

Međutim, uoči Opštih izbora u Bosni i Hercegovini ove godine otišlo se i korak dalje. Centralnoj izbornoj komisiji BiH (CIK) prijavljeno je 270 nezakonitih prijava za glasanje, odnosno krađa identiteta.

Kada je Srebreničanin Abid Dudić otišao na biračko mjesto u svojoj mjesnoj zajednici da provjeri je li upisan na glasački spisak, bio je iznenađen što ga nema na spisku. Provjerom u Opštinskoj izbornoj komisiji Srebrenica, naišao je na još veće iznenađenje. Utvrđeno je da je prijavljen na izborne spiskove u Srbiji. Abid Dudić iz prigradskog srebreničkog naselja Vidikovac, kaže da je provjerom utvrđeno da je prijavljen kod Verice Ristić, u Malom Zvorniku u Srbiji.

“Neko je iskoristio i prijavio me u Zvorniku Malom. Uoči izbora ja sam izgubio vozačku dozvolu u Zvorniku, u Karakaju i moguće je da su iskoristili to, pa me prijavili. Ne mogu da glasam ovdje, gdje sam proveo 64 godine. Nema me na spisku provjerio sam”, objašnjava Dudić.

Na centralnom biračkom spisku ne nalazi se ni Srđan Makrić iz Doboja. Njegovo ime je bilo upisano na spisak kada je glasao na lokalnim izborima održanim prije dvije godine.

“Moja porodica je na biračkom spisku, ali mene nema. Na web stranici Centralne izborne komisije, ukucao sam svoje ime i prezime sa jedinstvenim matičnim brojem i izbacilo je da sam prijavljen na nekoj adresi u Beogradu. Ja sa Beogradom nemam nikakve veze, niti sam prije imao”, objašnjava Makrić.

Centralnoj izbornoj komisiji BiH do sada je prijavljeno 270 slučajeva nezakonitih prijava za glasanje iz inostranstva, kaže portparol CIK-a, Maksida Pirić.

“Mi smo te prijave zaprimili i pripremamo informaciju, koju ćemo zajedno sa pratećom dokumentacijom dostaviti Tužilaštvu BiH, jer smo već ranije, mi kao CIK ukazivali na opravdanu sumnju u vezi sa registracijom birača putem pošte u smislu falsifikovanja potpisa, zloupotrebe ličnih dokumenata, odnosno sumnju u izbornu prevaru”, kaže Pirić.

Slučajevi krađe identiteta najviše se prijavljuju iz opština Velika Kladuša, Modriča, Orašje, Domaljevac-Šamac i Derventa. Maksida Pirić navodi da će svi oni koji su prijavili CIK-u da su prijavljeni mimo njihove volje na biračke spiskove van BiH ipak moći glasati na nepotvrđenim glasačkim listićima.

“Postoji u svakoj opštini jedno posebno biračko mjesto na kojem se glasa na nepotvrđenim glasačkim listićima. Na tom biračkom mjestu moći će glasati i ovi građani koji su prijavili CIK-u, a zbog cijele ove situacije biće više verifikacija glasačkih paketa koji dolaze izvan BiH”, objašnjava Pirić.

Ranije je i koalicija Pod lupom poručila da je zabilježila veći broj prijava građana o zloupotrebi njihovih ličnih podataka u svrhu prijava za glasanje van BiH.

Za profesora sarajevskog Univerziteta Envera Kazaza ovo je pokušaj kako kaže vladajuće elite da zadrži pozicije osvojene na prethodnim izborima.

“Tri političke partije Stranka demokratske akcije (SDA), Hrvatska demokratska zajednica (HDZ) i Savez nezavisnih socijaldemokrata (SNSD) imaju ogroman strah od rezultata predstojećih izbora. Potpuno je jasno da upravo te tri političke partije, više-manje direktno ili posredno kontrolišu Izbornu komisiju BiH. Kada se to ima u vidu, onda nije teško pretpostaviti da upravo te partije pripremaju izborni inženjering, ako ne i krađu izbora”, smatra profesor Kazaz.

Za predstojeće Opšte izbore, koji će biti održani 7. oktobra, više od 77.000 birača registrovano je za glasanje putem pošte što je najveći broj do sada na izborima u BiH.

Iz Koalicije navode da zloupotreba podataka u svrhu glasanja poštom nije jedina nepravilnost koju su evidentirali a koja se odnosi na glasanje putem pošte.

Još u maju i junu mjesecu evidentiran je veći broj slučajeva lažnih profila i lažnih nagradnih igara vodećih trgovačkih lanaca u BiH gdje je uslov za učešće u nagradnoj igri bio da građani pošalju slike lične karte sa obje strane. Sumnja se da su upravo ovi profili bili korišteni za navedene zloupotrebe.

Stoga, Tužilaštvo BiH, koje je zaduženo za regularnost Opštih izbora BiH, mora se uključiti, jer osim Izbornog, krši se i Zakon o zaštiti ličnih podataka BiH, koji je u ovoj državi na snazi u posljednje dvije godine, a koji striktno zabranjuje poslovnim subjektima traženje ličnih podataka kao što su jedinstveni matični broj osobe.

Izvor: RSE

Komentariši

Vaš e-mail neće biti objavljen. Podaci koji su neophodni obilježeni su znakom *